မြေဇင်းတောရ ကမ္မဋ္ဌာန်း

ဝိသုဒ္ဓိမဂ် လမ်းစဉ်ဖြင့် သမထ-ဝိပဿနာ ဆက်စပ်အားထုတ်ပုံ။
ဘုရားရှင်ဟောကြားတော်မူသော ပိဋကတ်တော်များနှင့်
အရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ၏ အဋ္ဌကထာ လမ်းညွှန်ချက်များအတိုင်း တိကျစွာ ကျင့်သုံးခြင်း။

History & Overview

သမိုင်းကြောင်းနှင့် အခြေခံလမ်းညွှန်

ဝိသုဒ္ဓိမဂ် လမ်းစဉ်နှင့် မြေဇင်းကမ္မဋ္ဌာန်း

မြေဇင်းတောရ ကမ္မဋ္ဌာန်းစဉ်သည် ဘုရားရှင်ဟောကြားတော်မူသော ပိဋကတ်တော်များနှင့် အရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ ပြုစုတော်မူသော "ဝိသုဒ္ဓိမဂ် အဋ္ဌကထာ" ပါ လမ်းညွှန်ချက်များကို အတိအကျ လိုက်နာကျင့်သုံးသော နည်းစနစ်ဖြစ်ပါသည်။

သမထယာနိက လမ်းစဉ်

ဝိပဿနာသို့ တိုက်ရိုက်မသွားဘဲ သမာဓိကို အရင်ဆုံး အထွတ်အထိပ် (ဈာန်အဆင့်) ရောက်အောင် ထူထောင်ပြီးမှသာ ဝိပဿနာဉာဏ်သို့ ကူးပြောင်းသော လမ်းစဉ်ဖြစ်ပါသည်။

တိကျသော အဆင့်များ

အာနာပါနမှ စတင်၍ ကသိုဏ်းများ၊ ထို့နောက် ဓာတ်ကြီးလေးပါး၊ ရုပ်နာမ်ခွဲခြားခြင်း နှင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အထိ အဆင့်ကျော်ခြင်း မရှိဘဲ စနစ်တကျ အားထုတ်ရပါသည်။

Samatha Practice

သမထ ကျင့်စဉ် အကျယ်

သမထပိုင်းတွင် အာနာပါနကို အခြေခံပြီး ဈာန်သမာဓိရရန် အောက်ပါအတိုင်း အဆင့်ဆင့် တက်လှမ်းရပါသည်။

က

အာနာပါန ဈာန် ၄ ပါး

ပထမဈာန် (First Jhana)

ထွက်သက်ဝင်သက် နိမိတ်ပေါ်တွင် စိတ်ကပ်တည်နေပြီး ဈာန်အင်္ဂါ ၅ ပါး ပြည့်စုံလာသော အဆင့်။

  • ဝိတက် — အာရုံသို့ စိတ်ကိုပို့ပေးခြင်း
  • ဝိစာရ — အာရုံကို ထပ်ခါထပ်ခါ သုံးသပ်ခြင်း
  • ပီတိ — နှစ်သက်ခြင်း
  • သုခ — ချမ်းသာခြင်း
  • ဧကဂ္ဂတာ — တည်ကြည်ခြင်း

ဒုတိယ → စတုတ္ထ ဈာန်

တဖြည်းဖြည်းဖြင့် ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ တို့ကို ပယ်စွန့်ကာ အလွန် ငြိမ်သက်သိမ်မွေ့သော ဥပေက္ခာ နှင့် ဧကဂ္ဂတာ သာ ကျန်ရှိသော စတုတ္ထဈာန်အထိ အားထုတ်ရပါသည်။

၃၂ ကောဋ္ဌာသ & အသုဘ

စတုတ္ထဈာန် သမာဓိအလင်းရောင်ဖြင့် မိမိခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ဆံပင်၊ မွေးညင်း၊ ခြေသည်းလက်သည်း၊ သွား၊ အရေ မှစ၍ အရိုးစုအထိ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါ ၃၂ ပါးကို ပိုင်းခြားသိမြင်အောင် ကြည့်ရပါသည်။

အထူးသဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ကို အရိုးစု (Skeleton) အဖြစ် မြင်အောင် ကြည့်ရှုရပါသည်။

ကသိုဏ်း ကမ္မဋ္ဌာန်း

အရိုးစုကို ရှင်းလင်းစွာ မြင်သောအခါ ထိုအရိုးစု၏ အဖြူရောင်ကို အာရုံပြု၍ ဩဒါတကသိုဏ်း (အဖြူရောင်ကသိုဏ်း) သို့ ကူးပြောင်းရှုမှတ်ရပါသည်။

ထိုမှတစ်ဆင့် အရောင်အဆင်း ကသိုဏ်းအမျိုးမျိုး၊ ဓာတ်ကသိုဏ်းအမျိုးမျိုးတို့ကို ပြောင်းလဲရှုမှတ်ကာ သမာဓိကို အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်အောင် လေ့ကျင့်ရပါသည်။

အာနာပါနဿတိ အခြေခံ

စတင်ခြင်း

တိတ်ဆိတ်သော နေရာတွင် ခါးကို မတ်မတ်ထား၍ ထိုင်ပါ။ သာမန်အတိုင်း ရှူသွင်း ရှူထုတ်နေသော လေကိုသာ အာရုံစိုက်ရပါမည်။

အာရုံထားရာ နေရာ

နှာခေါင်းဝ (သို့မဟုတ်) အထက်နှုတ်ခမ်း (နာသီးဖျား) တွင် လေထိသွားသော နေရာကို သတိကပ်၍ သိနေရပါမည်။ လေကို နောက်မှ လိုက်မသွားဘဲ ထိသိသည့် နေရာတစ်နေရာတည်းတွင်သာ စိတ်ကို စူးစိုက်ထားရပါမည်။

နိမိတ်ပေါ်လာခြင်း

သမာဓိ အားကောင်းလာသောအခါ ပဋိဘာဂနိမိတ် — ကြယ်ရောင်၊ လရောင်၊ ပတ္တမြားရောင် စသည် — စတင်ပေါ်လာတတ်ပါသည်။ ဥပစာရသမာဓိ မှသည် အပ္ပဏာသမာဓိ (ဈာန်) အဆင့်အထိ ရောက်ရှိအောင် အားထုတ်ရပါသည်။

Vipassana Practice

ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ် အကျယ်

သမာဓိ အားကောင်းလာသောအခါ အောက်ပါ ဝိပဿနာအဆင့် ၄ ဆင့်ဖြင့် မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်ဆီသို့ တက်လှမ်းရပါသည်။

ဓာတ်ကြီးလေးပါး ရှုမှတ်ခြင်း (Four Elements Meditation)

ခန္ဓာကိုယ်ကို ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ အနေဖြင့် မဟုတ်ဘဲ ဓာတ်ကြီး ၄ ပါး သဘောတရားအဖြစ်သာ ရှုမှတ်ရပါသည် —

  • ပထဝီဓာတ် — မာခြင်း၊ ကြမ်းခြင်း၊ လေးခြင်း၊ ပျော့ခြင်း၊ ချောခြင်း၊ ပေါ့ခြင်း
  • တေဇောဓာတ် — ပူခြင်း၊ အေးခြင်း
  • ဝါယောဓာတ် — ထောက်ကန်ခြင်း၊ တွန်းကန်ခြင်း
  • အာပေါဓာတ် — ယိုစီးခြင်း၊ ဖွဲ့စည်းခြင်း

ရုပ်နာမ် သိမ်းဆည်းခြင်း (Nāma-Rūpa Pariccheda)

ဓာတ်ကြီး ၄ ပါးကို ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားသိသောအခါ ခန္ဓာကိုယ်သည် အလွန်သေးငယ်သော "ရုပ်ကလာပ်" အမှုန်လေးများအဖြစ် ပြိုကွဲသွားသည်ကို မြင်ရပါမည်။ ထိုရုပ်ကလာပ်လေးများကို အာရုံပြုနေသော စိတ်အစဉ်ကို "နာမ်" အဖြစ် ခွဲခြားသိမြင်လာပါမည်။

ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ကိုယ်တိုင်သိမြင်ခြင်း (Paṭiccasamuppāda)

ရုပ်နာမ်တို့၏ အကြောင်းရင်းကို ဆက်လက်ရှာဖွေသောအခါ အတိတ်ဘဝက ပြုခဲ့သော အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ သင်္ခါရ၊ ကံ တို့ကြောင့် ယခုဘဝတွင် ဤရုပ်နာမ်များ ဖြစ်ပေါ်လာရပုံကို ဉာဏ်ဖြင့် အထင်းသား မြင်တွေ့ရပါမည်။

ဤအဆင့်ရောက်ပါက ဒိဋ္ဌိ (အယူမှားမှု) နှင့် ဝိစိကိစ္ဆာ (သံသယဖြစ်မှု) တို့ ကင်းစင်သွားပါသည်။

ဝိပဿနာ ဉာဏ်စဉ်များ (Stages of Vipassanā Insight)

ရုပ်နာမ်နှင့် အကြောင်းအကျိုးကို သိပြီးနောက် ၎င်းတို့၏ ဖြစ်ပေါ်-ပျက်စီး သဘောတရားကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ လက္ခဏာရေး သုံးပါးတင်ကာ ဆက်တိုက် ရှုမှတ်ရပါသည်။

  • ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် — ဖြစ်ခြင်းနှင့် ပျက်ခြင်းကို ရှင်းလင်းစွာ မြင်သောဉာဏ်
  • ဘင်္ဂဉာဏ် — ပျက်စီးယိုယွင်းနေမှုကိုသာ ဆက်တိုက် မြင်သောဉာဏ်
  • ဘယဉာဏ် — ပျက်စီးနေမှုကို ကြောက်မက်ဖွယ်၊ ငြီးငွေ့ဖွယ်အဖြစ် မြင်လာခြင်း
  • သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ် — သင်္ခါရတရားတို့အပေါ် လျစ်လျူရှုနိုင်ခြင်း

နောက်ဆုံးတွင် မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ် သို့ ဆိုက်ရောက်ပါသည်။

လက္ခဏာရေး သုံးပါး

အနိစ္စ

Impermanence

ဖြစ်ပြီးလျှင် ချက်ချင်းပျက်စီးသွားသော မမြဲသည့်သဘော။

ဒုက္ခ

Suffering

အဆက်မပြတ် ဖြစ်လိုက် ပျက်လိုက် ဒဏ်ကို အမြဲခံနေရသော ဆင်းရဲသည့်သဘော။

အနတ္တ

Non-self

မိမိအလိုအတိုင်း မဖြစ်ဘဲ သဘောတရားအတိုင်းသာ ဖြစ်ပျက်နေသော အစိုးမရသည့်သဘော။

For Meditators

ယောဂီများအတွက် လမ်းညွှန်ချက်

တရားစခန်းဝင်မည့်သူများ သိထားသင့်သည့် အခြေခံအချက်များ

မွန်မြတ်သော တိတ်ဆိတ်ခြင်း

တရားစခန်းဝင်နေစဉ်အတွင်း တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး စကားပြောဆိုခြင်း၊ ဖုန်းအသုံးပြုခြင်းများကို လုံးဝ ရှောင်ကြဉ်ရပါမည်။

သီလစောင့်ထိန်းခြင်း

အခြေခံအားဖြင့် ၈ ပါးသီလ (အာဇီဝဋ္ဌမကသီလ) ကို ခိုင်မြဲစွာ ဆောက်တည်ရပါမည်။ ညစာစားခြင်း၊ အလှပြင်ခြင်းတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမည်။

တရားပြဆရာနှင့် လျှောက်ထားခြင်း

နေ့စဉ် မိမိ၏ တရားတွေ့ကြုံမှု၊ အခက်အခဲများကို ကမ္မဋ္ဌာနာစရိယ ဆရာတော်ထံတွင် စနစ်တကျ လျှောက်ထားပြီး လမ်းညွှန်မှု ခံယူရပါမည်။